Rijksbegroting · 2025
Binnen BUDGET?
10 van 27hoofdstukken van de rijksbegroting gaven in 2025 niet meer uit dan het kabinet op Prinsjesdag had begroot.
Op Prinsjesdag presenteert het kabinet de begroting voor het komende jaar, hoofdstuk voor hoofdstuk; in de loop van het jaar wordt zij gewijzigd, en na afloop volgt de realisatie. Wij zetten Prinsjesdag naast wat werkelijk is uitgegeven, voor elk hoofdstuk sinds 2013. Een afwijking is hier niet altijd een gemist doel – schuldbeheer en leningen van de Staat komen bij Financiën terecht, geld schuift tussen artikelen en fondsen – en de hoofdstukken worden nooit opgeteld: de begrotingsfondsen worden vanuit de ministeries gevoed.
Klimaat en Groene Groei: € 4.509 mln begroot, € 6.071 mln uitgegeven
Het verst eronder−21%Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur: € 4.731 mln begroot, € 3.757 mln uitgegeven
Gemeentefonds 2025+6,2%€ 47,7 mld betaald tegenover € 44,9 mld op Prinsjesdag geraamd
hoofdstuk-jaren binnen de begroting van Prinsjesdag
27 hoofdstukken · 2013–2025 · uitgaven op de begrotingsschaal: onder ← binnen 2% → boven
Elk hoofdstuk · 2025
Prinsjesdag tegenover de realisatie
De uitgaven van elk hoofdstuk tegenover de begroting die op Prinsjesdag werd gepresenteerd, als aandeel van die begroting, de hoogste afwijking eerst. Klik op een hoofdstuk voor zijn artikelen.
Opzoeken · 2025
Alle hoofdstukken
Elk hoofdstuk: de begroting van Prinsjesdag, de stand na de laatste wijziging, en wat werkelijk is uitgegeven, met hoe vaak het sinds het eerste jaar boven de begroting uitkwam.
Klik op een kolomkop om te sorteren.
| Hoofdstuk | Prinsjesdag 2025 | Na wijziging | Uitgegeven | Afwijking | Jaren erboven | 2013–2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klimaat en Groene GroeiXXIII · ministerie | € 4.509 mln | € 6.598 mln | € 6.071 mln | +35% | 1 van 13 | |
| DefensieX · ministerie | € 12,2 mld | € 15,0 mld | € 15,7 mld | +28% | 9 van 13 | |
| DiergezondheidsfondsF · begrotingsfonds | € 36 mln | € 36 mln | € 43 mln | +18% | 13 van 13 | |
| ProvinciefondsC · begrotingsfonds | € 3.552 mln | € 4.111 mln | € 4.102 mln | +15% | 13 van 13 | |
| DeltafondsJ · begrotingsfonds | € 1.723 mln | € 1.898 mln | € 1.943 mln | +13% | 6 van 13 | |
| Overige Hoge Colleges van StaatIIB · Hoge College van Staat | € 196 mln | € 220 mln | € 219 mln | +12% | 12 van 13 | |
| Buitenlandse ZakenV · ministerie | € 12,3 mld | € 13,2 mld | € 13,2 mld | +7,8% | 8 van 13 | |
| GemeentefondsB · begrotingsfonds | € 44,9 mld | € 47,8 mld | € 47,7 mld | +6,2% | 12 van 13 | |
| BES-fondsH · begrotingsfonds | € 89 mln | € 99 mln | € 94 mln | +5,8% | 12 van 13 | |
| Buitenlandse Handel en OntwikkelingshulpXVII · ministerie | € 3.598 mln | € 3.739 mln | € 3.790 mln | +5,3% | 11 van 13 | |
| Staten-GeneraalIIA · Hoge College van Staat | € 267 mln | € 291 mln | € 279 mln | +4,4% | 12 van 13 | |
| DefensiematerieelbegrotingsfondsK · begrotingsfonds | € 9.775 mln | € 10,7 mld | € 10,2 mld | +4,0% | 1 van 13 | |
| Onderwijs, Cultuur en WetenschapVIII · ministerie | € 57,6 mld | € 59,8 mld | € 59,5 mld | +3,4% | 13 van 13 | |
| De KoningI · Hoge College van Staat | € 59 mln | € 61 mln | € 61 mln | +3,1% | 13 van 13 | |
| Justitie en VeiligheidVI · ministerie | € 18,3 mld | € 19,0 mld | € 18,9 mld | +3,0% | 13 van 13 | |
| MobiliteitsfondsA · begrotingsfonds | € 9.695 mln | € 9.806 mln | € 9.849 mln | +1,6% | 3 van 13 | |
| Sociale Zaken en WerkgelegenheidXV · ministerie | € 60,0 mld | € 61,1 mld | € 60,9 mld | +1,6% | 6 van 13 | |
| Infrastructuur en WaterstaatXII · ministerie | € 14,1 mld | € 14,0 mld | € 13,9 mld | −1,5% | 1 van 13 | |
| Economische Zaken (en Klimaat)XIII · ministerie | € 3.252 mln | € 3.320 mln | € 3.117 mln | −4,1% | 7 van 13 | |
| Volksgezondheid, Welzijn en SportXVI · ministerie | € 36,5 mld | € 35,0 mld | € 34,8 mld | −4,6% | 12 van 13 | |
| Financiën en Nationale SchuldIX · ministerie | € 60,9 mld | € 60,7 mld | € 57,2 mld | −6,1% | 12 van 13 | |
| Volkshuisvesting en Ruimtelijke OrdeningXXII · ministerie | € 9.387 mln | € 9.108 mln | € 8.780 mln | −6,5% | 0 van 13 | |
| Algemene ZakenIII · ministerie | € 7,6 mln | € 7,7 mln | € 7,0 mln | −7,0% | 2 van 13 | |
| KoninkrijksrelatiesIV · ministerie | € 263 mln | € 271 mln | € 232 mln | −12% | 9 van 13 | |
| Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesVII · ministerie | € 5.084 mln | € 4.903 mln | € 4.438 mln | −13% | 9 van 13 | |
| Asiel en MigratieXX · ministerie | € 9.481 mln | € 7.673 mln | € 7.611 mln | −20% | 0 van 13 | |
| Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en NatuurXIV · ministerie | € 4.731 mln | € 4.246 mln | € 3.757 mln | −21% | 4 van 13 |
De afwijking van een hoofdstuk zit vaak in één artikel – schuldbeheer en leningen van de Staat bij Financiën, inzet bij Defensie. Een grote afwijking op het ene artikel en een tegengestelde op het andere binnen één hoofdstuk is meestal verschoven geld, geen gemist doel.
Volg het geld
Het Gemeentefonds, van twee kanten
De grootste afzonderlijke inkomstenbron van gemeenten is het Gemeentefonds, een hoofdstuk van de rijksbegroting. De rijksbegroting laat zien wat het Rijk raamde en betaalde; de gemeenten rapporteren wat zij begrootten en ontvingen. Twee onafhankelijke kanten van één geldstroom – ze komen tot op enkele procenten overeen, en beide laten zien dat het bedrag groeit tussen raming en betaling.
Betaald en ontvangen, per jaar
| Jaar | Rijk: geraamd | Gemeenten: begroot | Verschil | Rijk: betaald | Gemeenten: ontvangen | Verschil | Betaald tegenover geraamd |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2025 | € 44,9 mld | € 44,4 mld | −1,1% | € 47,7 mld | € 47,7 mld | 0% | +6,2% |
| 2024 | € 42,9 mld | € 42,2 mld | −1,6% | € 43,8 mld | € 44,0 mld | +0,5% | +2,2% |
| 2023 | € 40,5 mld | € 38,7 mld | −4,4% | € 42,2 mld | € 41,2 mld | −2,4% | +4,3% |
| 2022 | € 35,6 mld | € 34,3 mld | −3,7% | € 40,0 mld | € 39,6 mld | −1,1% | +12% |
| 2021 | € 32,8 mld | € 32,4 mld | −1,2% | € 35,0 mld | € 35,3 mld | +0,7% | +6,7% |
| 2020 | € 31,8 mld | € 31,6 mld | −0,9% | € 33,4 mld | € 33,4 mld | 0% | +5,1% |
| 2019 | € 30,1 mld | € 30,1 mld | −0,1% | € 31,3 mld | € 31,0 mld | −0,8% | +3,8% |
| 2018 | € 28,3 mld | € 28,0 mld | −0,9% | € 29,1 mld | € 29,2 mld | +0,6% | +2,8% |
| 2017 | € 27,1 mld | € 26,9 mld | −0,5% | € 27,8 mld | € 27,8 mld | −0,1% | +2,8% |
“Verschil” is hoe ver het cijfer van de gemeenten van dat van het Rijk ligt. Aan de kant van het Rijk zijn de eigen kosten van het fonds weggelaten. Het meeste dat overblijft is timing: het Rijk boekt een betaling wanneer het betaalt, gemeenten wanneer die verschuldigd is, met correcties over eerdere jaren.
Methode
Hoe dit is gemeten
Elk getal op deze site komt uit wat de overheid zelf publiceert. Niets is geschat of bijgeschat.
De stukken
Van elk begrotingsartikel wordt elk stadium openbaar gemaakt: de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, de suppletoire begrotingen bij de Voorjaars- en Najaarsnota, en de realisatie. Wij vergelijken Prinsjesdag met de realisatie, sinds 2013, en tonen de laatste wijziging ernaast. Alleen de uitgaven tellen, niet de verplichtingen of de ontvangsten.
Waarom de hoofdstukken nooit worden opgeteld
De begrotingsfondsen – het Gemeentefonds, het Provinciefonds, het Mobiliteitsfonds en de andere – worden vanuit de ministeries gevoed: wat een ministerie aan een fonds overmaakt, geeft het fonds opnieuw uit. Een optelling van alle hoofdstukken telt dat geld dubbel. Elk hoofdstuk staat daarom op zichzelf.
Het Gemeentefonds
Aan de kant van het Rijk: de uitgaven van het Gemeentefonds (hoofdstuk B) zonder de eigen kosten van het fonds (de artikelen Apparaat en Onderzoek). Aan de kant van de gemeenten: wat zij begrootten en volgens hun jaarrekening ontvingen op taakveld 0.7, de algemene uitkering en de andere uitkeringen uit het fonds.
Openbare gegevens
De begrotingsstaten van het Rijk; de begrotingen en jaarrekeningen van de gemeenten: CBS, CC BY 4.0. Samengesteld, gecontroleerd en gepubliceerd door DopeCode. Bijgewerkt op 3 november 2026; de cijfers worden opnieuw opgehaald bij elke nieuwe stand van de begroting.